ضریب جینی پایین آمد، اما نه از راه بهبود معیشت
گزارش مرکز آمار از سال ۱۴۰۴ ضریب جینی را ۰٫۳۸۴۹ نشان میدهد؛ کاهشی اندک که به باور نویسنده دنیای اقتصاد، بیشتر از افت درآمد همه دهکها آمده است تا از بهتر شدن وضع دهکهای پایین.

بر پایه گزارش مرکز آمار درباره سال ۱۴۰۴، شاخص اصلی سنجش نابرابری درآمدی اندکی پایین آمده است؛ ضریب جینی از ۰٫۳۸۷ در سال ۱۴۰۳ به ۰٫۳۸۴۹ در سال ۱۴۰۴ رسیده، یعنی کاهشی کمتر از یک درصد.
نگاه تاریخی این گزارش نشان میدهد در بازه ۱۳۶۳ تا ۱۳۸۹ میانگین این ضریب ۰٫۴۲۵ بود و پس از اجرای هدفمندسازی یارانهها، از ۰٫۴۱ در سال ۱۳۸۹ به ۰٫۳۶۵ در سال ۱۳۹۲ رسید؛ رقمی که کمترین مقدار ۴۰ سال گذشته است. میانگین سالهای پس از آن حدود ۰٫۳۹۳ ذکر شده است.
حامد آذرگون، نویسنده این تحلیل، هشدار میدهد افت ضریب جینی الزاماً خبر خوبی نیست؛ در سال ۱۴۰۴ تقریباً درآمد همه دهکهای شهری کاهش یافت و چون افت درآمد دهکهای بالا بیشتر بود، فاصله درآمدی کمتر شد.
در مقایسه بینالمللی، نابرابری ایران در سال ۱۴۰۱ از چین پیشی گرفته و به آمریکا نزدیک شده، در حالی که همچنان از کشورهای اروپایی بسیار بیشتر است.
نویسنده ریشههای مخرب نابرابری را ناترازی بانکی و بودجه، چندنرخی بودن ارز و تورم میداند و حل این مسائل را راه بهبود رشد اقتصادی و تغییر منشأ نابرابری معرفی میکند.


