تحلیل احمدیان از چرایی انحراف دیپلماسی تهران و واشنگتن
قدرت احمدیان در نشست تخصصی دانشگاه تربیت مدرس، نقش بنیامین نتانیاهو و محاسبات داخلی آمریکا را از عوامل اصلی دور شدن مسیر گفت‌وگو با ایران از دیپلماسی و حرکت آن به سوی تقابل نظامی دانست.
نشست تخصصی بررسی ابعاد سیاسی و حقوقی جنگ‌های آمریکا و اسرائیل علیه ایران، روز چهارشنبه ۱۵ مهر در دانشگاه تربیت مدرس برگزار شد. این نشست به همت انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل متحد برپا شد و چند استاد دانشگاه و پژوهشگر در آن سخنرانی کردند.
قدرت احمدیان، عضو هیأت علمی دانشگاه رازی کرمانشاه، در این نشست به تحلیل چارچوب‌های کلان سیاست خارجی ایالات متحده پرداخت. او با اشاره به دیدگاه‌های بنجامین میلر، چهار الگو را بر پایه دو مکتب رئالیسم و لیبرالیسم و دو گرایش تدافعی و تهاجمی دسته‌بندی کرد.
به گفته احمدیان، در رئالیسم تدافعی هدف تغییر رفتار و توانمندی رقباست و حفظ توازن قوا و بازدارندگی ائتلافی اولویت دارد. در رئالیسم تهاجمی نیز تغییر ماهیت حکومت‌ها هدف اصلی نیست، اما کسب برتری و مداخله پیشگیرانه جای بیشتری پیدا می‌کند.
او لیبرالیسم تدافعی را متمرکز بر تغییر تدریجی رفتار حکومت‌ها از مسیر نهادهای بین‌المللی و قدرت نرم دانست و لیبرالیسم تهاجمی را الگویی توصیف کرد که تغییر بنیادین حکومت‌های مخالف و دموکراسی‌سازی با قدرت سخت را دنبال می‌کند؛ رویکردی که در اشغال عراق و افغانستان در دوره جورج بوش پسر نمود یافت.
این استاد دانشگاه، دونالد ترامپ را کنشگری خارج از دستگاه فکری لیبرالیسم خواند. از نگاه او، بی‌اعتقادی به ترویج هنجارهای لیبرال، مخالفت با جهانی‌شدن و تجارت آزاد، گرایش به حمایت‌گرایی و فاصله گرفتن از پیمان‌های چندجانبه، از جمله ابطال برجام، نشانه‌های این رویکرد است.
احمدیان با تعبیر کنار گذاشتن هژمونی لیبرال از سوی ترامپ گفت واشنگتن از نگاه رئیس جمهور آمریکا دهه‌ها برای ثبات نظام بین‌الملل هزینه کرده بی‌آنکه عایدی متناسبی به دست آورد. به باور او، در دکترین ترامپ هویت ملی، حمایت‌گرایی اقتصادی و عمل‌گرایی اولویت دارد.
این کارشناس روابط بین‌الملل تأکید کرد پیش از بحران‌های اخیر، بر مبنای همین نگاه عمل‌گرایانه، امکان دستیابی به توافقی ملموس وجود داشت، زیرا ترامپ به دنبال تغییر رژیم یا ترویج دموکراسی در ایران نبود و محاسباتش بر منافع مادی استوار بود، اما فرصت‌هایی در این مسیر از دست رفت.
او دو عامل را در انحراف مسیر دیپلماسی مؤثر دانست: نقش‌آفرینی نتانیاهو که بر رویارویی مستقیم اصرار داشت و محاسبات ناشی از فضای داخلی آمریکا و القای شکاف میان دولت و ملت که واشنگتن را به تصمیم‌های تهاجمی‌تر سوق داد.
احمدیان در پایان گفت حتی پس از جنگ نیز احتمال معامله و تفاهم با آمریکا به طور کامل از بین نرفته است و چارچوب‌های منفعت‌محور، در صورت شکل‌گیری محاسبات عقلانی، همچنان امکان معاملات مشروط را منتفی نمی‌دانند.
منبع: خبرگزاری ایرنا
